یکشنبه, ۲۸ آبان ۱۳۹۶

دوشنبه /

دوشنبه

دوشنبه

 جستارهایی در " انواع ادبیِ "

در ادبیات داستانی معاصر ایران

     من با نوشتن دو کتاب اخیر خود ، نقد و نظریه ی ادبی نو و نیز کتاب حاضر ، به آرزوی قلبی و دیرین خود رسیده ام . تصور من این است که از این پس ، خوانش ، بررسی و نقد هیچ داستانی بدون مشخص کردن " رویکرد ادبی " منتقد ممکن ، مقبول و دقیق نیست . با نگارش کتاب کنونی ، تا اندازه ای ، زمینه ی لازم را برای مطالعه ی علمی و نظری " تاریخ ادبیات داستانی معاصر " جامعه ی خود ، فراهم کرده ام . بدون شناخت " نوع ادبی " نمی توان به مطالعه ی تاریخ تحول ، تکامل و سقوط انواع ادبی کشور پرداخت . آنچه من به آن امیدوارم ، کوشش دیگر منتقدان و نظریه شناسان ادبی کشورمان برای افزودن و تصحیح کاستی ها و نادرستی های این دو اثر تأثیرگذار در نقد ادبی معاصر ما است

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 1629


جواد اسحاقیان

 

قلب رازگو ی "پو" به عنوان نوع ادبی

 

"داستان کوتاه مدرن"

        اگر  قلب رازگو 1 نوشته ی "ادگار آلن پو" 2 به عنوان " داستان کوتاه" 3 و یک "نوع ادبی" 4 مورد بررسی قرار می گیرد، به این دلیل است که وی نه تنها یکی از بزرگ ترین و نخستین پدیدآورندگان این "نوع ادبی" است، بلکه از معدود نویسندگانی است که در باره ی دیدگاه خویش، مقاله نوشته است. با آن که منابع قابل توجهی در مورد این داستان هست ـ مانند دو منبع ارزنده ی چگونگی نخستین موج نظریه ی ادبی داستان کوتاه:ای. آ. پو و براندر ماثوز 5نوشته ی "اریک وان آشتر"6 و ساختار بلاغی و تفسیرهای ممکن از "قلب رازگو" ی پو7 نوشته ی..

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 2139

 از صحیفه های زمینی " فرای " تا رمانس  حسن بصری و نورالنّسناء " هزار و یک شب "                                         

جواد اسحاقیان

حکایت حسن بصری و نورالسّنا ، حکایتی است که " شهرزاد " در شب هفت صد و هفتاد و نهم برای " ملک جوان بخت " نقل می کند و صد و ده صفحه از جلد دوم هزار و یک شب را به خود اختصاص داده است . ما پیش از این در نوشته ای ، برخی از هنجارهای چیره بر نوع ادبی " رمانس " را برشمرده ، در باره ی آن نوشته ایم . " نورتراپ فرای " 1 ، پژوهشگر کانادایی ، پژوهش نامه ای با عنوان صحیفه های زمینی 2 ( 1976)  دارد که اختصاصا ً مطالعه ای در باره ی " رمانس " است

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 5567

داستان " پیکارسک " در داستان های کوتاه " جمال زاده "

جواد اسحاقیان

     " پیکارسک " 1 به عنوان یک " نوع ادبی " 2 ، از فرآورده های ادبی " اسپانیا " است . نخستین رمان به زبان اسپانیایی با عنوان درویش تورمسی 3 در سال 1554 انتشار یافت که نویسنده اش ، بر ما شناخته نیست . دومین اثر از این نوع ، زندگی  پیکارویی به نام گوزمان ، اهل فاراچه 4 نام داشت که " ماتئو آله مان " 5 آن را در سال 1599 انتشار داد . از آغاز قرون هفدهم به بعد ، شماری رمان های " پیکارسک " در ادبیات اروپا پدید آمد

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 5924

جستاری در هنجارهای " داستان معمایی"  خائن " بزرگ علوی "

جواد اسحاقیان

" بزرگ علوی " نخستین نویسنده در ادبیات داستانی ماست که افتخار بنیانگذاری " داستان معما "   1  را نیز دارد . داستان هایی چون خائن ، رسوایی و نامه ها در مجموعه داستان گیله مرد (1327) ، رمان چشمهایش (1330) و داستان های کوتاه میرزا و  دربه در (1357) از این " نوع ادبی " هستند . تا آنجا که می دانم تا کنون منتقدی در باره ی قانونمندی های چیره بر این " ژانر " و به گونه ای مشخص در مورد داستان های " علوی " چیزی ننوشته و آنچه آمده است ـ و ما به آن ها اشاره می کنیم ـ. 

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 6270

ترس و لرز " ساعدی " به عنوان " رمان حیرت انگیز " و " وهمناک "

جواد اسحاقیان

     یکی از دغدغه هایی که باید در مرکز تحقیق و " نظریه ی ادبی نو " ما قرار گیرد ، تعیین دقیق تر " نوع ادبی " 1 داستان کوتاه یا رمان است . کشف " نوع ادبی " اثر مورد بررسی و تدوین هنجارهای ناظر بر آن ، به درک بهتر اثر ادبی کمک زیادی می کند و منتقد و خواننده را از رفتن به راه خطا و تفسیرهای دور از ذهن و نادرست بازمی دارد . رمان ترس و لرز ...

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 7981

" نوع ادبی " رئالیسم جادویی در

" توروتومبو " ی " آستوریاس "

جواد اسحاقیان

     " میگل آنخل آستوریاس " 1( 1974ـ1899 ) ، شاعر و نویسنده ی گواتمالایی و برنده ی جایزه ی نوبل ادبی در 1967 ، از پیش کسوتان " نگرش " و شگرد روایی " رئالیسم جادویی " است . " کریستوفر وار ِنس " 2 در مقاله ی فراگیر خود ـ پس از توضیح این دقیقه که رئالیسم جادویی چه چیزهایی ( ادبیات تخیلی ، افسانه ی پریان ، داستان علمی ـ تخیلی ) نیست ـ اعتقاد دارد در " نوع ادبی " رئالیسم جادویی ، خواننده باید بتواند دست کم به سه پرسش ، پاسخ دهد :

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 3510

از رمانس اسب آبنوس تا

دستور زبان روایت " تودوروف "

جواد اسحاقیان

برخی از منتقدان و نظریه پردازان ، " تِزوِتان تودوروف " 1 را به خاطر رویکردش به " نظام " و کوشش برای قانونمند سازی دستور زبان روایت ستوده اند . " رابرت اسکولز " 2 در درآمدی بر ساختارگرایی در ادبیات 3  (1974)  بوطیقای نثر وی را " ارزشمند ، نظام مند و استادانه " می داند ( اسکولز 1379، 207) . " رامان سلدن " 4 در راهنمای نظریه ی ادبی معاصر 5 (1969) در مورد " تودوروف " می نویسد : " کوشش او به منظور تدوین یک نظام نحوی جهان شمول برای روایت ، کاملا ً حال و هوای یک نظریه ی علمی را دارد "

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 4658

خوانش جمشید و جمک به عنوان " نوع ادبی "

" رمان اودیسه وار "

جواداسحاقیان

سومین جلد از سه گانه ( تریلوژی ) محمد محمد علی ، آدم و حوّا ، مشی و مشیانه و جمشید و جمک ( بازچاپ 1385 ) و با عنوان فرعی سرگذشت جمشید شاه ، نخستین پادشاه آریاییان ، به دلیل کوشش برای تلفیق میان نوع          " رمان اودیسه وار " 1 و بن مایه های اسطوره ای ، شایسته ی تأمل بیش تری است

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 3132

خوانش  پاک کن ها به عنوان " رمان نو "

جواد اسحاقیان

" ساعتی است که در آن ، دوازده صندلی ـ که شب را روی میزهایی با پوشش سنگ مرمر مصنوعی گذرانده اند ـ به نرمی می آیند پایین . فقط همین . دستی بی اختیار ، آرایش صحنه را به شکل اولیه در می آورد . هنگامی که همه چیز آماده است ، چراغ روشن می شود . . ."

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 5553

خوانش داستان کوتاه هدیه ی کریسمس " اُ،  هنری "

به عنوان " داستان لطیفه وار "

جواد اسحاقیان

     ما تا کنون ، از دو زیرمجموعه ی " داستان کوتاه " ، " طرحواره " و " مینیمال " ، یاد کرده ایم . اکنون دیگر هنگام آن است که از یک " نوع ادبی " دیگر به نام " داستان لطیفه وار " 1 یاد کنیم که مانند هدیه ی مغ 2 ( در ترجمه ی فارسی ، هدیه ی کریسمس ) نوشته ی " اُ ، هنری " 3 در ادبیات داستانی آمریکا و مثل عروسک پشت پرده ی " هدایت " در ادبیات داستانی معاصر ما ، نمونه های گویایی هستند که اتفاقا ً خوب شناخته نشده است و هرچند دیر ، باری باید مورد تأمل مجدد قرار گیرد و خوانندگان و منتقدان ادبیات داستانی نکات و دقایق بیش تری بر آن بیفزایند.

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 13095

بانوی سربه دار به عنوان


" رمان تاریخی " / جواد اسحاقیان

  " رمان تاریخی " به عنوان " نوع ادبی " 1 ، شایسته ی مطالعه ی جدّی تری است . ما پیش از این ، به هنگام بررسی گذرای آثار و اندیشه های " لوکاچ " 2 ، به تحلیل فشرده ی رمان تاریخی 3 (1937) او پرداختیم و گفتیم که این اندیشه پرداز مجارستانی باور دارد که تا پیش از انقلاب کبیر فرانسه در 1789 ، آگاهی مردم از تاریخ ، نازل و انقلاب و جنگ های " ناپلئون " 4 ، تغییرات مهمی در چند و چون آگاهی تاریخی و ملی مردم به وجود آورد . این آگاهی ملی نو ، پس از انتشار رمان های " ِسر والتر اسکات " 5 ممکن شد که آثارش ، ترسیم کنننده ی شخصیت هایی " تیپیک " است که حاوی برخوردهای مهم....

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 2223

س . گ . ل . ل . " هدایت " به عنوان

داستان علمی ـ تخیلی /جواد اسحاقیان

       داستان علمی و دشواری های تعریف آن : مطابق دانش نامه ی ویکی پدیا 1 ، " داستان علمی " 2 به نوعی ازداستان گفته  می شود که ضمن " خیالبافانه " 3 بودنش ، محتوایی بیش و کم باورکردنی داشته باشد مانند وجود " زمینه " 4 ای در " آینده " ، " دانش " و " فن آوری " ، " مسافرت فضایی " ، جهان های موازی " ،           " بیگانگان " و توانایی های بزرگ نمایی شده . کشف دستاوردهای نوآوری های علمی ، یکی از اغراض داستان علمی است که آن را به " ادبیات اندیشه گرانه " 5 تبدیل می کند ( گیلکس و دیگران ، 2003 ) .

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 7441

سنگی بر گوری به عنوان " داستان خود زندگی نامه ای "

 جواد  اسحاقیان 

   " خود زندگی نامه " 1 به عنوان یک " نوع ادبی " به اعتبار لغوی ، از سه واژه و ریشه ی یونانی " خود " ، " زندگی " و " نویسی " ترکیب یافته و به شرحی گفته می شود که کسی در باره ی زندگی خود ، نوشته باشد . به عقیده ی دکتر " جانسن " 2 هیچ کس بهتر از خود شخص نمی تواند راجع به زندگی خویش بنویسد ؛

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 4646

گجسته دژ به عنوان /" داستان گوتیک "

جواد اسحاقیان

       واژه ی " گوتیک " 1 از ریشه ی " گوت " 2 مشتق شده که نام یکی از چند طایفه ی آلمانی بوده  است که به مدت چند قرن با امپراتوری "  ُرم " جنگیده اند . مطابق برخی اسطوره ها و چنان که یکی از تاریخ نگاران گوتیک به نام " جوردانس " 3 در میانه های قرن ششم میلادی نوشته است " گوت ها " در آغاز در نواحی جنوبی " سوئد " می زیسته اند اما بعدها " بریگ  " 4 ، پادشاه

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 4658

رمان روایت " علوی " به عنوان

" رمان کلیددار " و " رمان عقیدتی "

جواد اسحاقیان

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 5665

درنگی بر مینیمال خانه ی آستریون " بورخس "

جواد اسحاقیان

    این نوشته ، هم به دلیل طــرح یک نوع ادبی تازه به نام " مینیمال " 1 ـ که می توان آن را " کمینه داستان " ترجمه کرد تا با " داستانک " یا " داستان کوتاه کوتاه " 2 به لحاظ اصطلاحی متفاوت باشد ـ و هم به خاطر اشتمال بر خوانش یکی از " مینیمال " های " بورخس " 3 با عنوان بالا ، می تواند فتح بابی برای طرح هنجارهای ناظر بر این " ژانر " باشد .

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 5032

کلیدر /به عنوان " رمان بومی "

جواد اسحاقیان

" رنگ محلی " 1 یا " ادبیات محلی " 2 به داستانی گفته می شود که بر شخصیت های روایی محلی ، گویش ( زبان ) ، رسوم ، مکان نگاری 3 و دیگر ویژگی های ناحیه ی معینی تأکید کند . مطابق نوشته ی  Oxford Companion to American Literature در این گونه آثار ادبی ، تأثیراتی دوگانه هم از رئالیسم و هم از رمانتیسم هست . در این حال ، نویسنده معمولا ً از زندگی عادی دور و به سرزمین های دوردست ، رسوم غریب یا فضاهای ناآشنا و نامأنوس تر نزدیک می شود

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 4228

پریان آب ، انار بهشتی به عنوان /افسانه ی پریان / جواد اسحاقیان

" افسانه های پریان ، ناب ترین و ساده ترین نمود روندهای روانی در " ناخودآگاه جمعی "  هستند . به این دلیل ، ارزش آن ها به اعتبار تحقیقات علمی در زمینه ی " ناخودآگاه " به مراتب بیش از دیگر امور مادّی است . این افسانه ها ، معرّف " کهن الگوها "  به ساده ترین ، آشکارترین و دقیق ترین شکل آن هایند . ما ، در اسطوره ها یا افسانه یا هر مادّه ی اسطوره ای دیگر می توانیم الگوهای روانی انسان را از رهگذر عناصر فرهنگی اما به گونه ای غیر شفاف مطالعه کنیم ، ولی در افسانه های پریان ، مادّه ای آگاه و ویژه را می توانیم ببینیم که آشکارا معرّف الگوهای اساسی روان هستند "

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 4248

 

فارسی ، شکر است " جمال زاده " به عنوان

 

" نوع ادبی طنز "

جواد اسحاقیان

داستان کوتاه ( " طرحواره " ) 1 فارسی ، شکر است ، نخستین داستان و به تعبیر نویسنده " نثر حکایتی " از مجموعه  داستان یکی بود ، یکی نبود " سید محمد جمال زاده " است که نخستین بار در فاصله ی سال های 1333 تا 1340 هجری قمری ( 1300-1293 شمسی ) در روزنامه ی کاوه در " برلین " و دومین بار به صورت کتاب در سال 1300 در           " تهران " انتشار یافته است . علت گزینش این نمونه به عنوان " طنز " نخست ، قدمت آن به عنوان نخستین داستان کوتاه فارسی و دوم  ، حضور بیش تر سازه ها و عناصر در این " نوع ادبی " 2 است .


ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 3184

جُستارهایی در " انواع ادبی " در ادبیات داستانی معاصر ایران

اشاراتی به " نوع ادبی " و بررسی گل های گوشتی به عنوان " طرحواره "

جواد اسحاقیان

می خواهم واپسین بخش این درسنامه را به طرح مباحثی در " نوع ادبی " 1 اختصاص دهم ، زیرا وقتی خود را به جای خواننده ، منتقد و دانشجویی می گذارم که می خواهد هنجارهای این " نوع ادبی " را بشناسد ، و با شناخت آن ، خود به خوانش و نقد عملی " طرحواره " 2 ( داستانواره ) بپردازد

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 9062

اینجِه ِمِمد " یاشار  کِمال " به عنوان رمان حماسی

جواد اسحاقیان

رمان حماسی اینجه ممد ( به معنی " محمد لاغره " ) نخستین رمان ( 1955) " یاشار ِکمال "  است. وی پس از انتشارش ، جایزه ی " وارلیک " که بزرگ ترین جایزه ی ادبی " ترکیه " است را دریافت کرد و باعث شهرت ملّی او شد . در سال 1961 " ادوارد رودیتی " این رمان را به زبان انگلیسی ترجمه نمود و " ِکمال " را به خوانندگان انگلیسی زبان معرفی کرد ...

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 5226

داستان کوتاه عروسک پشت پرده به عنوان

" داستان فانتزی " /جواد اسخاقیان

داستان عروسک پشت پرده ، سومین داستان از مجموعه داستان سایه و روشن (1312) " صادق هدایت " است که به اعتبار " نوع ادبی " از جمله " داستان های تخیلی " 1 نویسنده است که متأسفانه مانند بسیاری از دیگر داستان های او مورد بی مهری قرار گرفته است و چون نویسندگان و منتقدان ادبی ما نتوانسته اند جایگاه واقعی آن را در میان " انواع ادبی " دریابند ، داوری هایی ناسخته ابراز کرده اند که در جای خود ، مورد بررسی قرار می گیرد

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 5935

ملکوت " صادقی " به عنوان " داستان گروتسک "

جواد اسحاقیان

" اصطلاح گروتسک 1 اصلا ً برای توصیف چیزی به کار می رود که به راستی غیر انسانی است . به اعتبار لفظی ، " گروتسک " به ناودانی با پیش امدگی از دیوار در معماری سده های میانه در معماری اروپا اطلاق می شود که به صورت سر و تن انسان یا حیوانی ساخته می شده

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 5766

درنگی بر " پرسونا " در داستان " تجلّی " صادق هدایت

جواد اسحاقیان

درباره ی داستان کوتاه و رمزآمیز " تجلّی " ـ که در مجموعه داستان سگ ولگرد و نخستین بار در 1321 منتشر شده است ـ نقدی نیافته ام . آنچه این داستان کوتاه را برجسته تر ساخته است ، کوشش " صادق هدایت " برای رسوخ به هزارتوی ذهن و روان سه شخصیت اصلی ( " هاسمیک " و همسرش و" واسیلیچ " ) و ترسیم تعارض میان دو سیمای پنهان فردی با سیمای آشکار و اجتماعی آن هاست که از دومی به " پرسونا " ( Persona ) یا " نقاب " ، " ماسک " و " صورتک " تعبیر می کنیم .

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 7457

" نقیضه " در سنگ صبور " چوبک "/و برخی از آثار " هدایت "

جواد اسحاقیان

      " نقیضه " 1 در ادبیات داستانی معاصر ما به عنوان " نوع ادبی " 2 با " صادق هدایت " آغاز می شود . نخستین کسی که به ردیابی این نوع ادبی در آثار " هدایت " پی برده  و در مورد تحقیق کرده ،      " ایرج پارسی نژاد " است که در مقاله ای با عنوان قضیه ، در آثار صادق هدایت در نشریه ی ایران نامه ( وابسته به " بنیاد مطالعات ایران " 3 در " مریلند " 4 " ایالات متحد آمریکا " ) به توضیح مجمل این        " نوع ادبی " پرداخته است ( پارسی نژاد 1990) . با این همه ، این مقاله ، ارزش نظری اندکی دارد و تنها گذری بر محتوای چند " نقیضه " در آثار " هدایت " است .

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 6468

رمان  ترجیع بندی برای شاعران جوان / فتح الله بی نیاز/ نشر افراز

به عنوان " فرا ـ داستان " / جواد اسحاقیان

     رمان ترجیع بندی برای شاعران جوان (1386) نوشته ی نویسنده و منتقد برجسته مان ، " فتح الله بی نیاز " ، به دلایلی در مرکز توجه خوانندگان و منتقدان قرار گرفته است . این رمان برگزیده ی جایزه ی " تکنیکی ترین رمان " ، نامزد جایزه ی " ادبیات متفاوت " و نامزد " جایزه ی ادبی اصفهان " سال 1387 اعلام شده است . نویسنده خود در مصاحبه ای ، داستان را تلفیقی خلاقانه از " معنی " و " تکنیک " می داند و هر گونه تأکید یک سویه بر تکنیک و به حاشیه راندن " معنی " و تلقی خاص نویسنده را از زندگی ، واقعیت ذهنی و عینی ، هنری نمی داند

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 3325

 

نقد و بررسي آثار جمال‌زاده، جلال آل‌احمد، سيمين دانشور و احمد محمود / چهارگانه جواد اسحاقیان

نگاهي به سويه‌هاي نو در چهارگانه «جواد اسحاقيان»

فتح‌الله بي‌نياز


ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 2290

دلِ تاریکی به عنوان نوع ادبی

" رمانس فلسفی طلب و خودیابی " / جواد اسحاقيان

 نخستین دقیقه در خوانش این نوولت به عنوان " رمانس " 1 ، تعریف آن به عنوان یک " نوع ادبی " 2 است .        " نورتروپ فرای " 3 در تحلیل نقد 4 (1957) می نویسد :

      " پیدا است که صورت کامل رمانس ، طلب موفقیت آمیز است و چنین صورت کامل شده ای سه مرحله ی عمده دارد : مرحله ی سفر مخاطره آمیز و ماجراهای فرعی اولیه ، مبارزه ی سرنوشت ساز ـ که معمولا ً نوعی نبرد است  ـ 

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 3471

امیر ارسلان

به عنوان " رمانس " / جواد اسحاقيان

من پیش تر ، از امیر ارسلان به عنوان " حکایت " و " قصه " یاد کردم و کوشیدم به یاری پاره ای از هنجارهای چیره بر " حکایت " و نظریات " تودوروف " 1 این قصه ی عامیانه ی فارسی را مورد خوانش قرار دهم . اینک می خواهم همین اثر را به عنوان " نوع ادبی " 2 تازه ای به نام " رمانس " 3 مورد بررسی قرار دهم و هدفم از این رویکرد ، کشف سویه های ناشناخته تر قصه ای است که با " حکایات " سنتی و کلاسیک ما چون هزار و یک شب ، سمک عیار ، داراب نامه ی طرسوسی و همانندان آن ها متفاوت است و...

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 4826

بازدیدکنندگان

در حال حاضر 24 میهمان و بدون عضو در حال بازدید از سایت هستند

آگهی متنی

   مسئولیت نوشته ها به عهده ی خود نویسنده است و سایت مرور هیچ مسئولیتی در این مورد ندارد

مهرآوران

 هاست  ، دامنه ، طراحی سایت 

HTTP://MEHRAVARAN.COM

  


 بیست داستان کوتاه از ۱۶ تن از داستان نویسان معاصر

یتhttp://www.epubfa.ir/?p=79

 

 زنان داستان نویس ایران در سایت امازون

با ترجمه امیر مرعشی

https://www.amazon.com/Alive-Kicking-collection-Contemporary-Iranian/dp/1544022727/ref=sr_1_1?ie=UTF8&qid=1488605449&sr=8-1&keywords=mitra+dava

 

 

مرفی /  بکت / سهیل سمی / ققنوس

 

 

بالزن ها / محمد رضا کاتب / نشر ققنوس .هیلا

 

 

 

با عزیز جان در عزیزیه /  فرخنده اقایی / نشر ققنوس

 

رمان «چرا زن‌ها گریه می‌کنند» نوشته رُنه ژان‌کلو با ترجمه عظیم جابری
نشر افراز . 
 

 

مجموعه چهار جلدی شناختنامه ادبیات ایران

جواد اسحاقیان /  نشر نگاه

 

چرا اخرین درنا باز می گردد

شمس آقاجانی

 

اکواریوم شماره چهار / میترا داور / نشر اموت